Ruhsal bir sıkıntı yaşadığınızda ilk soru çoğu zaman şudur: “Psikologa mı gitmeliyim, psikiyatriste mi?” İki meslek de ruh sağlığıyla ilgilenir, ancak eğitimleri, kullandıkları yöntemler ve yetkileri farklıdır. Bu yazıda psikolog ve psikiyatrist farkını sade bir dille anlatıyor, hangi durumda hangi uzmana başvurmanın daha doğru olabileceğini paylaşıyoruz.
Psikiyatrist, tıp fakültesini bitirdikten sonra psikiyatri alanında uzmanlık eğitimi almış bir hekimdir. Psikiyatri; ruh ve sinir hastalıklarını kapsayan, kişinin hayatını ve ruh hâlini olumsuz etkileyen rahatsızlıkların tanısını koyan, tedavisini yapan ve önlenmesine destek olan tıp dalıdır.
Psikiyatrist hastasını dinler, gerekli gördüğü tetkiklere karar verir ve sonuçlara göre bir tedavi planı oluşturur. Hekim olduğu için gerektiğinde ilaç tedavisi başlatabilir ve bu tedaviyi takip edebilir. Erişkin psikiyatrisi 18 yaşını doldurmuş kişilerle, çocuk ve ergen psikiyatrisi ise 18 yaşından küçük çocuk ve gençlerle ilgilenir.
Psikoloji, insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalıdır. Psikolog bu alanda eğitim almış uzmandır; uzman psikologlar ise psikoloji alanında lisansüstü eğitimini tamamlamış kişilerdir. Psikologlar hekim değildir ve ilaç yazmaz.
Psikolojik destek süreci genellikle görüşme (konuşma) temelli ilerler. İlk görüşmede kişinin öyküsü, ailesinde var olan rahatsızlıklar, kullandığı ilaçlar ve alışkanlıkları değerlendirilir. Ardından kişinin duygu ve davranışlarını etkileyen düşünce kalıpları üzerinde çalışılır, yeni baş etme becerileri geliştirilir.
| Başlık | Psikiyatrist | Psikolog |
|---|---|---|
| Eğitim | Tıp fakültesi ve psikiyatri uzmanlığı | Psikoloji eğitimi, uzman psikologlarda lisansüstü eğitim |
| Tanı ve tetkik | Tanı koyar, gerekli tetkikleri ister | Görüşme ve psikolojik değerlendirme yapar |
| İlaç tedavisi | Gerektiğinde ilaç başlatır ve takip eder | İlaç yazmaz |
| Temel yöntem | Tıbbi değerlendirme, ilaç ve gerektiğinde psikoterapi | Görüşme ve konuşma temelli terapi |
Hangisine gideceğinizden emin değilseniz endişelenmeyin. İlk görüşmeyi yapan uzman, ihtiyacınıza göre sizi doğru adrese yönlendirecektir. Kaygı ve panik atak özelinde ayrıntılı bilgi için Kaygı bozukluğu ve panik atak için hangi bölüme gidilir? yazımıza göz atabilirsiniz.
İlk görüşmenin amacı sizi tanımak ve doğru yol haritasını çizmektir. Uzman; şikâyetlerinizin ne zaman başladığını, günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini, ailenizde benzer rahatsızlıklar olup olmadığını, kullandığınız ilaçları ve sigara, alkol gibi alışkanlıklarınızı sorar. Bu bilgilerin açık ve eksiksiz paylaşılması tedavinin doğru planlanması için önemlidir.
Psikiyatri görüşmesinde hekim, gerekli gördüğü tetkiklere karar verebilir; tanı sürecindeki testlerin önemli bir kısmı aynı merkezde yapılabilir. Psikolojik destek görüşmelerine ise kişinin bilinci yerinde olduğunda ve izin verdiğinde yakınları da katılabilir. Görüşmelerde mahremiyet esastır.
Psikiyatri ve psikoloji birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Birçok rahatsızlıkta en iyi sonuç, psikiyatristin tıbbi değerlendirmesi ve gerektiğinde ilaç tedavisi ile psikoloğun yürüttüğü görüşme temelli desteğin birlikte ilerlemesiyle alınır. Özkaya Tıp Merkezi’nde psikiyatri ve psikoloji birimlerinin birlikte hizmet vermesi bu iş birliğini kolaylaştırır.
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa randevu beklemeyin: 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Hayır. İlaç tedavisini başlatıp takip edebilen uzman psikiyatristtir. Psikolog görüşme temelli destek verir.
Hayır. Günlük yaşamınızı etkileyen kaygı, uyku sorunları veya uzun süren mutsuzluk gibi durumlarda da psikiyatriste başvurabilirsiniz. Erken başvuru, tedavi sürecini kolaylaştırır.
18 yaşından küçük çocuk ve gençlerin ruhsal sorunlarıyla çocuk ve ergen psikiyatrisi ilgilenir. İlk değerlendirmenin ardından gerekirse psikolojik destek de sürece eklenir.
Evet. Pek çok durumda psikiyatrik tedavi ve psikolojik destek birlikte yürütülür ve birbirini tamamlar.
Size en uygun uzmanla görüşmek için online randevu sayfamızı kullanabilir ya da 0(312) 417 8585 numarasından bize ulaşabilirsiniz.